14 Mayıs 2013

din tanri'dan degil kulturden gelirse

Pek cok inanan insanin yaptigi bir hata bu aslinda. Din sonucta kaynagi tanri olan, kutsal metinlerden gelen bir inanis ve yasam bicimi olmaliyken, insanin ailesinden, icinde bulundugu toplumdan, sahip oldugu kulturden odunc aldigi bir ucubeye donusuyor.

tanrinin varligi ile ilgili suphe etmemis insan elbette ki yoktur. Peki tanri’ya ulasmak icin neden kutsal metinleri  degil de insanlari kendimize ornek aliriz? Isin yanlisligi biraz da burada basliyor. Dini lider dedigimiz Insanlar tanrinin yerine karar vermeye, yargilamaya basladiginda onlara ya katilmak ya da yeni liderler bularak bolunmekle gecmis hayatlar,  dinler tarihine bakilirsa oyle en azindan!

Benim kisisel gorusum butun dinlerin ayni kaynaktan geldigi. Bu evrenin bir yaraticisi var ve bu yaratici bizim bildigimiz 4 kitap gondermis, ancak bilmedigimiz daha yuzlerce peygamber oldugu asikar. Ama butun o kitaplarin ozunde ayni sey var. Hindu da olsan, hristiyan da olsan ayni sey: Iyi bir insan olmak ve tanrinin rizasini goz etmek.

Dun aksam Cambridge merkezde Science Meets Faith seminerlerinin 3. Sune gittik mehmetle. Michael Langford isminde Oxford Mezunu bir profesor konustu. Adam Liberal Teoloji adinda bir sey savunuyor. Bilen bilir Kitab-I Mukaddes bizim Kuran gibi yoruma acik muglak ifadelerle orulu degildir, muhtemelen insan eli ile yeniden yazilmis oldugundan mutevellit pek cok kesin ve ‘hadi be sen de ‘ dedirtecek parcasi var. (dunyanin sadece 6000 yasinda oldugunu iddia edisi gibi) Iste adam da bunlarin tumunu yeniden yorumlamak gerektigini, bunun tanrinin mesaji olsa bile peygamberin elinde o zamanin kosullari ile yazildigini falan acikladi kendince.

Adamin dediklerinin coguna katilsam da kendimi merak etmekten alamadim. Oldukca inancli biri, unblind faith isimli bir kitabi var vs. Muslumanlikla ilgili fazla bilgisi yok. Simdi Eski Ahit’I kabul eden ve Musa’nin peygamberligini taniyan bu  insanlarin, bir kere olsun merak edip Kuran’I okumamis olmalari inanin cok tuhafima gidiyor. Sonucta tanrinin mesaj gonderdigine inaniyorlar ama bu mesajin Isa’dan sonra kesildigini dusunup bundan suphe etmiyorlar, bunu sorgulamiyorlar. Iste bu garip.  Islam sadece bir isim. Allah’in dinine verilmis bir suru isimden biri. arapca’da teslimiyet demek. Malesef tanrinin dini kelimelere ve kulturlere hapsedildigi icin pek cok yabanci ve kafasi calisan adam son kitabi okuma zahmetine girmiyor. Hic bilmeyenler bizim Muhammed disinda peygamber tanimadigimizi saniyorlar mesela. Cunku din oyle bir Arap kulturune bulanmis ki aslinda insanlarin yasadigi din degil, arap olmaya calismak. Kuran'da Muhammed'in on peygamber oldugu soylenmese ve sonrasinda bir kitap daha gelmis olsa ben o kitaba da iman ederdim(hem zaten  biz de butun kitaplara ve peygamberlere iman ettik. sadece eski metinlerin pek cok versiyonu oldugu icin deforme olduklarina inaniyor ve orada yazanlarin bir kisminin Kuran'la dogrulanmis veya yalanlanmis oldugunu dusunuyoruz)

Kutsal metinleri acip okumali insan. Ama bunu diger insanlarin ne yaptiklarindan bagimsiz olarak yapmali. 

Dunyadaki bilinc sahibi tek yaratigin insan olmasi bir tesaduf degil. Bu kadar uzun sure varolmus bir evrende kisacik hayatlarimizla anlamsizca yokluga gidecek degiliz.

Dunku adam Cennete gitmek icin illa Hristiyan olmak gerekmez. Musluman hindu veya ateist de gidebilir deyince topluluktan itiraz geldi. ‘Ama o zaman Isa bosuna mi oldu?’ Ne kadar komik degil mi. Su anda dunyada rastgele bir musluman cevirip sorun mesela, o da sadece musluman cennete gider diyecektir. Halbuki kitaba baktiginizda bu anlami cikarmak cok guc. Allah’a iman eden herkesin bir kurtulus sansi oldugu gibi kalplerde ne oldugunu ancak Rahman’in bildigi defalarca vurgulanmis.

Iste boyle bir sey, "bilmeden inanmak". Hadi hristiyanlarin elinde son derece manipule edilmis bir kitap var, celiskileri asikar. Ama biz  tek bir versiyonu olan Kuran gibi bir metne sahibiz. Bunu diger kirli bilgilerden arindirip hayatimiza adapte etmek bu kadar zor mu? Bence degil. Suyu oturarak mi icecegiz ayakta mi gibi isi bulandiran, insanlari beyinlerini cope atmaya zorlayan sacma sapan detaylari bir kenara itip kitapta tanrinin bizden istedigi kisa listeyi uygulamak icin ne din adamlarina, ne akil hocalarina ihtiyacimiz var.

Su caiz midir, bu haram midir tartismalarini ve neredeyse Tanriyi oynayarak verilen fetvalari gordukce oyle geliyor ki insanlar kendi mezheplerini, dinlerini, irklarini digerlerinden ustun kilmak/gormek ve cennet ayricaligini hak etmek icin inaniyorlar sadece. Halbuki bize aldigimiz nefesten ictigimiz yuduma, sahip oldugumuz butun sevdiklerimize kadar her seyimizi bagislamis bir tanrimiz var ve tek amacimiz ona kavusmak olmali. Bunu da o tanrinin yarattigi diger her seye sevgi olmasa da saygi duyarak yapabiliriz ancak. Baska dinlere, ya da dinsizliklere hosgoru gosteremeyen, icki iceni ayiplayan, zina edeni oldurmeye calisan, escinsel diye birine hayati dar eden adam, tanriya nasil teslim olmus olabilir ki?  


0 yorum: